Brezilya, 2025/2026 tarım yılı boyunca tahıl üretiminde rekor seviyeye ulaşarak 350 milyon tonluk bir üretim gerçekleştirdi. Ancak, bu büyük üretim miktarı, ülkenin yetersiz depolama kapasiteleri nedeniyle sokaklarda kalma riski taşıyor. Ulusal Tedarik Şirketi (Conab) tarafından sağlanan verilere göre, mevcut depolama kapasitesi yalnızca 225,26 milyon ton seviyesinde. Bu da toplam mahsulün sadece %59’unu depolama imkânı sunarken, yaklaşık %41’lik kısmı için yeterli alan bulunmuyor.
Brezilya’daki depolama kapasitesi açığı, 124 milyon tonu geçerek tarihsel olarak en yüksek seviyeye ulaştı. Bu açığın, komşu ülke Arjantin’in yıllık toplam tarımsal üretim miktarına eşdeğer olduğu ifade ediliyor. Depo yetersizliği nedeniyle çiftçiler, ürünlerini hasat döneminde hızlı bir şekilde satmak zorunda kalıyor ya da açık alanlarda muhafaza etmek durumunda kalıyor.
2010 yılından bu yana depolama kapasitesi yılda ortalama %2,99 oranında artarak 140,55 milyon tondan 225,26 milyon tona yükseldi. Ancak bu süre zarfında tahıl üretiminin iki katından fazla artması, altyapı ile üretim arasındaki farkın açılmasına neden oldu. Conab verilerine göre, mevcut depolama açığını kapatmak için yeni depo ve silo inşaat hızının en az iki katına çıkması gerekiyor.
Brezilya genelindeki 12.116 depolama biriminin dağılımında bölgesel farklılıklar dikkat çekiyor. Merkez-Batı bölgesi lider konumda, 3.158 birim ile 92,63 milyon ton kapasiteye sahipken, Güney bölgesi 5.526 birim ile 74,21 milyon tonla en fazla ünite sayısına ulaşıyor. Eyalet bazında ise Mato Grosso 57,9 milyon ton kapasite ile ilk sırada yer alıyor.
Ülkedeki toplam depolama kapasitesinin 202,41 milyon tonunu dökme yük sistemleri (silolar), 22,84 milyon tonunu ise geleneksel depolar oluşturuyor. Çiftlik içi depolama alanları, yıllık %3,65 büyüme oranıyla ulusal ortalamanın üstünde bir hız yakaladı. 2010 yılında 20,98 milyon ton olan çiftlik içi depolama hacmi, 2026’da 37,25 milyon tona ulaşarak çiftliklerin toplam kapasitedeki payını %16,54 seviyesine çıkardı.
Depolama yetersizliği, ekonomik ve fiziksel kayıpları da beraberinde getiriyor. Ürünü depolayamayan çiftçilerin hasat döneminde yoğun arzı, piyasa fiyatlarını aşağı çekiyor. Uygun koşullarda saklanamayan tahıllar ise nem, zararlılar ve kontaminasyon nedeniyle kalite kaybı yaşıyor. Depolama imkânlarının yetersizliği, nakliye işlemlerinin hasat dönemine sıkışmasına neden olarak karayolları, demiryolları ve limanlarda aşırı yoğunluğa yol açıyor; bu da navlun maliyetlerini artırıyor.
Federal hükümet, kırsal alanda depo inşasını teşvik etmek amacıyla sübvansiyonlu kredi hatları sağlama konusunda çalışmalarını sürdürüyor. Conab, ideal bir tarım ekosistemi için statik depolama kapasitesinin toplam üretimin en az %120’sine karşılık gelmesi gerektiğini bildiriyor.
