Araştırmacılardan gelen yeni uyarılar, Amerika Birleşik Devletleri’nin en tehlikeli volkanlarından biri olan Mount Rainier’ın (Rainier Dağı) potansiyel tehlikelerini gözler önüne seriyor. Bilim insanları, dağda meydana gelebilecek ani bir çamur akıntısının (lahar), toplam nüfusu 60.000’i aşan üç şehri birkaç dakika içinde haritadan silme riski taşıdığını vurguluyor.
Patlama olmasa bile, laharların oluşturduğu tehdit oldukça ciddidir. Peki, lahar nedir? Lahar, volkanik bir patlama olmadan bile, yerleşim yerlerini yerle bir edebilecek hızda ve güçte hareket eden volkanik çamur akıntılarıdır. Bu ölümcül akıntılar, volkanik yamaçlardan akan suyun gevşek kaya, kül ve molozlarla hızlı bir şekilde karışması sonucu oluşur. Cascade Yanardağ Gözlemevi’nin eski jeofizikçilerinden Andy Lockhart, heyelanlar, şiddetli yağışlar, eriyen buzullar ve küçük depremlerin bile volkanın bir bölümünü istikrarsızlaştırabileceğini belirtiyor. Lockhart, Orting, Puyallup ve Sumner şehirlerinin, bu potansiyel felakete doğrudan maruz kaldığını ifade ediyor.
Washington eyaletinin Pierce County bölgesindeki Rainier Dağı’na yakın bir konumda yaşayan yaklaşık 15.000 kişi, bu tehlikeli çamur akıntısı risk bölgesinde yaşamaktadır. Seattle’a yalnızca 60 mil (yaklaşık 96 km) mesafede bulunan Rainier Dağı, büyük buzul örtüsü ve dengesiz volkanik yapısı nedeniyle devasa çamur akıntılarına uygun bir zemin sunuyor. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nden volkanolog Lizeth Caballer García, lahar akıntılarının hareket halindeyken karmaşık yapı değişiklikleri geçirdiğini vurguluyor.
Tarihsel veriler de bu tehdidi destekliyor; Rainier Dağı’nın bir bölümünün çökmesiyle meydana gelen laharların, yaklaşık 1,5 milyon olimpik yüzme havuzunu dolduracak miktarda moloz taşıdığı tahmin ediliyor. ABD tarihindeki en ölümcül çamur akıntısı, 1980 yılında St. Helens Dağı’nın patlaması sonucu meydana geldi. Olayda, yanardağın kuzey yamacının çökmesi ve aşırı ısınmış piroklastik akıntıların buzulları hızla eritmesiyle oluşan lahar, 200’den fazla evi, 27 köprüyü ve yüzlerce kilometrelik yolu yok etti.
Washington eyaletindeki acil durum yetkilileri, bu kaçınılmaz felakete karşı bölge sakinlerini hazırlamak amacıyla büyük ölçekli tahliye tatbikatları düzenliyor. Bilim insanları, Pasifik Kuzeybatı bölgesinde yeni bir felaketin yaşanmasının an meselesi olduğunu belirtiyor. Araştırmacılar, laboratuvar ortamlarında oluşturulan yapay drenaj kanallarında çamur akıntılarını canlandırarak, bu tehlikeli akıntıların nasıl yayıldığını ve yoğunlaştığını bilgisayar modelleriyle tahmin etmeye çalışıyor. Ancak en büyük endişe, bu akıntıların sismik veya volkanik bir uyarı olmaksızın aniden tetiklenme olasılığıdır. Ayrıca, iklim değişikliği, buzul yapıları üzerinde istikrarsızlık yaratarak ve şiddetli fırtınaları artırarak bu tehlikeyi her geçen gün daha da artırmaktadır.
