Tourette sendromu nedir, hangi şartlarda oluşur?

Tourette sendromu (TS), sinir sisteminin bir durumudur. Bu sendrom tik olarak adlandırılan, kontrol edilemeyen ani hareketler yapmaya veya sesler çıkarmaya sebep olur. Tourette sendromu hakkında merak edilen tüm detayları yazımızda sizlerle paylaştık.

Tourette Sendromu (TS) Nedir?

Tourette sendromu(TS) büyük çoğunlukla çocukluk yıllarında başlayan bir tür tik hastalığıdır. 3 ila 9 yaşları arasında başlamaktadır. İlk olarak 1825 yılında tanımlanan bu sendrom, ismini ise 1885 yılında Fransız doktor Georges Gilles de la Tourette’den almıştır. Nörokimyasal dengesizlikler ve beyindeki gelişimsel bozukluklarlar hastalığın muhtemel sebebidir.

Tik Türleri

İki tür tik vardır. Bunlar tourette bozukluğunda motor ve vokal olarak ayrılır.

Motor Tikleri

Motor tikler vücudun hareketleridir. Motor tik örnekleri arasında göz kırpma, omuz silkme veya bir kolu sallama sayılabilir.

Vokal Tikleri

Ses tikleri, bir kişinin kendisinin yaptığı seslerdir. Ses tiklerine örnek olarak uğultu, boğazı temizleme veya bir kelimeyi ya da cümleyi bağırarak söylemesi verilebilir. Tikler basit veya karmaşık olabilir.
Basit Tikler: Basit tikler vücudun sadece birkaç bölümünü içerir. Basit tiklere örnek olarak gözleri kısmak veya koklamak sayılabilir.
Karmaşık Tikler: Karmaşık tikler genellikle vücudun birkaç farklı bölgesini içerir ve bir modele sahip olabilir. Karmaşık tik için verilebilecek örnek ise; bir kolu çekerken kafayı sallamak ve sonra zıplamak olabili.

Tourette Sendromu (TS) Belirtileri

Tourette sendromu belirtileri tiklerdir. Semptomlar genellikle bir çocuklukta 3 ila 9 yaşlarında başlar. İlk belirtiler genellikle baş ve boyun bölgesinde ortaya çıkan motor tiklerdir. Tikler genellikle stresli veya heyecanlı zamanlarda daha kötüdür. Bir kişi sakin olduğunda veya bir aktiviteye odaklandığında tikler gelişme eğilimindedirler.
Tik türleri ve bir kişinin ne sıklıkta tikleri olduğu zamana bağlı olarak değişir. Semptomlar görünse, kaybolsa ve yeniden ortaya çıksa bile, bu koşullar kronik kabul edilir. Çoğu durumda, tikler ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde azalır ve bazen tamamen kaybolur. Bununla birlikte, TS’li birçok kişi tikleri yetişkinliğe kadar yaşar ve bazı durumlarda tikler yetişkinlikte daha kötü hale gelebilir.
TS’li kişiler genellikle istemeden küfür eden bağıran (koprolali olarak adlandırılır) veya diğer insanların sözlerini (ekolali olarak adlandırılır) tekrarlayanlar olarak tasvir edilse de, bu semptomlar nadirdir ve TS tanısı için gerekli değildir.

Tourette Sendromu (TS) Nasıl Teşhis Edilir?

Tourette hastalığını teşhis etmek için kan testi gibi tek bir test yoktur. Sağlık uzmanları, TS ve diğer tik bozukluklarını teşhis etmek için kişinin semptomlarına bakar. Tik bozuklukları, mevcut tik türü (motor veya vokal veya her ikisinin kombinasyonu) ve semptomların ne kadar sürdüğü açısından birbirinden farklıdır. Bir kişinin hem motor hem de ses tikleri varsa ve en az bir yıldır bu tik semptomları sahipse TS teşhisi konabilir.

Tourette Sendromu Tedavisi

TS için belirli bir tedavi yöntemi olmamasına rağmen, tikleri yönetmeye yardımcı olacak tedaviler mevcuttur. TS’li birçok insanın günlük yaşamlarının önüne geçmeyen ve bu nedenle herhangi bir tedaviye ihtiyaç duymayan tikleri vardır. Bununla birlikte, tikler ağrıya veya yaralanmaya neden olursa ilaç ve davranışsal tedaviler uygulanabilmektedir. Nadiren bu tikler okula, işe veya sosyal hayata müdahale eder veya strese neden olur.

Diğer Endişeler ve Koşullar

TS genellikle diğer koşullarla (birlikte oluşan koşullar olarak adlandırılır) ortaya çıkar. TS teşhisi konan 10 çocuktan yaklaşık 9’una en az bir ek zihinsel, davranışsal veya gelişimsel durum teşhisi konmuştur. Bu hastalıkta en yaygın olan durumlar ise dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu (ADHD) ve obsesif kompulsif bozukluktur. TS’li bir kişinin başka rahatsızlıkları olup olmadığını öğrenmek ve bu koşulları uygun şekilde tedavi etmek önemlidir.

Risk Faktörleri ve Nedenleri

Bilim adamları Tourette Sendromunun (TS) nedenlerini ve risk faktörlerini daha iyi anlamak ve TS’yi yönetmenin daha iyi yollarını bulmak ve insanların bu hastalığa yakalanma riskini azaltmak için çalışıyorlar. TS için risk faktörleri ve nedenleri bilinmemekle birlikte, mevcut araştırmalar genlerin önemli bir rol oynadığını göstermektedir
Genetik çalışmalar, TS’nin dominant bir gen olarak miras alındığını ve ebeveynlerin geni çocuklarına geçirme şansının yaklaşık% 50 olduğunu göstermiştir. Genlere sahip erkek çocukların TS semptomları gösterme olasılığı kızlardan üç ila dört kat daha fazladır. TS, beyinde dopamin adı verilen bir kimyasalın bozulması ile tetiklenebilir.

Bazı araştırmalar, TS’nin çevredeki diğer faktörlerle etkileşime giren birden fazla genin etkilerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan genetik olarak karmaşık bir bozukluk olduğunu göstermiştir. Bilim adamları, TS’ye katkıda bulunabilecek diğer olası nedenleri ve çevresel risk faktörlerini incelemektedir. Bazı çalışmalar, aşağıdaki faktörlerin TS ile ilişkili olabileceğini göstermiştir, ancak bu ilişkileri daha iyi anlamak için ek araştırmalara ihtiyaç vardır.
Hamilelik sırasında sigara içmek.
Hamilelik komplikasyonları.
Düşük doğum ağırlığı.
Enfeksiyon (Araştırmacılar, bazı çocukların enfeksiyonları takiben tik geliştirme olasılığının daha yüksek olup olmadığı konusunda karışık sonuçlar buldular).

Tourette Sendromundan Kimler Etkilenir?

TS teşhisi konmuş ve teşhis edilmemiş çocukları içeren çalışmalar, her 162 çocuktan 1’inin TS’ye sahip olduğunu tahmin etmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, ebeveyn raporuna göre 6-17 yaş arası her 360 çocuktan 1’ine TS teşhisi konmuştur. Bu, TS’li çocukların yaklaşık yarısının teşhis edilmediğini göstermektedir. TS, tüm ırksal ve etnik gruplardan insanları etkileyebilir. Bu hastalıkta erkekler kadınlardan üç ila beş kat daha fazla etkilenir.

ANASAYFAYA DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir